دزدی علمی

دزدی علمی از خود چیست؟

اگر کسی، افکار، ایده‌ها، نوشته‌ها و یا هر اثر دیگری که متعلق به خودش نیست و خودش آنها را تهیه نکرده است را به عنوان کارهای خودش معرفی کند دچار دزدی علمی یا سرقت ادبی شده است، اما نوع دیگری از دزدی علمی است که در این نوع شخص از خودش دزدی می‌کند.

دزدی علمی از خود چیست؟

در این نوع دزدی، نویسنده برای نوشتن کار جدیدش، از بخشی و یا تمام یکی از کارهای قبلیش رو بر داری می‌کند. نویسنده فکر می‌کند چون کار متعلق به خودش است، پس هر وقت خواست می‌تواند به هر شکلی از آن‌ها استفاده کند چرا که اثر متعلق به خودش است و ربطی به دیگران ندارد.

البته تعریف‌های مختلفی از دزدی‌ علمی شده است، برای مثال انجمن روان‌شناسی آمریکا، استفاده از کارهای قبلی، بدون بیان دقیق زمان انتشارشان و تعیین جدید نبودن آنها را دزدی علمی از خودش می‌داند.

نکته‌ مهمی که باید در اینجا ذکر شود، این است که تعریف بالا یک تعریف بحث‌برانگیز است. به عنوان مثال، چاپ ششم شیوه‌نامه انجمن روانشناسی آمریکا، دزدی علمی از خود را به صورت استفاده از کارهای قبلی، بدون ذکر صریح جدید نبودن آن، تعریف می‌کند.

دزدی علمی

 

و یا میگل رویگ، استاد روان‌شناسی دانشگاه سنت، معتقد است که این نوع دزدی زمانی رخ می‌دهد که نویسنده بدون اینکه به خواننده بگوید که این کار قبلا در جای دیگری ارائه شده است، در نوشته‌ی جدیدش استفاده کند. همچنین معتقد است که این نوع دزدی سه نوع هستند:

۱. منتشر کردن دوباره‌ی یک مقاله که قبلا در جای دیگری منشر شده است، بدون اینکه به خواننده و یا ناشر اطالاعی دهد.

۲. قطعه قطعه کردن نتایج یک پژوهش و یا تحقیق به چند مقاله برای زیاد کردن تعداد مقاله‌ها انتشار یافته به جای انتشار یک مقاله بلند.

۳. استفاده‌ی مجدد از نوشته‌های قبلی خودش (منتشر شده یا منتشر نشده)

میگل رویگ، استاد روانشناسی دانشگاه St. John’s معتقد است که دزدی علمی از خود زمانی رخ می‌دهد که فرد بدون اینکه به خواننده بگوید که این کار، در جای دیگری ارایه شده است، از نوشته‌های قبلی خود استفاده کند. او همچنین اعتقاد دارد که این نوع از دزدی، انواع مختلفی دارد:

۱. انتشار دوباره عین یک مقاله که قبلاً در یک جای دیگر منتشر شده است؛ بدون اطلاع دادن به خواننده و ناشر ژورنال

۲. خرد کردن نتایج یک تحقیق یا مطالعه گسترده به چند مقاله با هدف زیاد کردن تعداد مقاله‌ها به جای انتشار یک مقاله بلند

۳. استفاده دوباره از نوشته‌های قبلی (منتشرشده یا منتشرنشده)

اشکالات اخلاقی دزدی علمی از خود

وقتی مقاله‌ی نویسنده در یک مجله‌ی علمی چاپ می‌شود، مالکیت مقاله و محتوای آن به ناشر واگذار می‌شود و یا حداقل ناشر با نویسنده سهیم می‌شود، پس وفتی نویسنده از این مقاله در مقاله‌‌های بعدیش استفاده می‌کند، حقوق مالیکت نقض می‌شود. وقتی حقوق مقاله‌ای را واگذار می‌کنید، دیگر نمی‌تواند آرادنه از آن مطالب در نوشته‌های بعدی‌تان استفاده کنید.

شیوه‌نامه‌ی شیکاگو بیان می‌کند که وقتی نویسنده‌ای مقاله‌ای به ناشری می‌فرستد، تضمین می‌کند که این کار رو بر داری نشده است و متعلق به نویسنده است و هیچ یا بخش از آن در جایی دیگر منتشر نشده است و توافق دیگری برای انتشار آن یا بخشی از آن با ناشر دیگری انجام نشده است.

نویسندگان می‌توانند از بخش‌هایی از منابع دیگر با ذکر منبع استفاده کنند، اما قبل از استفاده حتما شرایط استفاده باید بررسی شود. در نوشتن یک مقاله‌ی علمی حتی استفاده از منابع با ذکر منبع هم می‌توان حقوق مالکیت را نقض کند.

مقدار استفاده از یک اثر به طور دقیق مشخص نشده است و استاندارد‌های مختلفی دارد که صاحب اثر و ناشر آن بیان می‌کنند. شیوه‌نامه‌‌ی شیکاگو یک قاعده‌ی کلی دارد: نویسنده نباید چند پاراگراف را پشت سر هم از مقاله‌ای دیگر بگیرد و یا نباید اجازه دهد که متن‌های مقاله‌ی قبلی بر روی اثر نویسنده سایه بیندازد.

منابع

ویرایش شده‌ی: دامن افشان، وحید، دزدی علمی از خود و راه‌های جلوگیری از آن، ۱۱ آبان ۱۳۹۲

دیدگاه‌تان را بنویسید: