جستچو در پایگاه‌ها

راهنمای جامع جستجو در پایگاه‌های کتابشناختی

با اینکه با جستجو در وب و سایت‌هایی چون گوگل اسکالر می‌توانید منابع‌تان را بیابید و به طور کلی با منابع رشته‌تان آشنا شوید، اما برای یافتن منابع کامل و دقیق باید از پایگاه‌های کتابشناختی استفاده کنید.

در نوشتار قبلی از دنبال‌ کردن یک ناشر و ژورنال، سرویس‌های آگاهی رسانی و از این دست مسائل بررسی شد. در این نوشتار به جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی، چگونگی جستجو در آنها، تکنیک‌ها و تاکتیک‌های جستجو در این پایگاه‌ها و در آخر مثال‌هایی از چگونگی کار با پایگاه‌ها آورده شده است.

جستجو در پایگاه‌های کتابشناختی

در مقابل موتور‌های جستجو پایگاه‌های کتابشناختی هستند که هم از لحاظ پوشش موضوعی و هم از لحاظ کاربرد محدوده‌ای متفاوت دارند. این پایگاه‌ها علاوه بر ارائه دادن اطلاعات کتابشناختی پایه، شامل چکیده، تمام‌متن مقاله، استناد‌ها و دیگر توصیفات ارزشمند از محتوا هستند. پایگاه‌های کتابشناختی  راهبرد‌های جستجو را پشتبیانی می‌کنند و کاربر را قادر می‌سازند تا منابع بیشتری را کشف کند.

از دیگر ویژگی‌های مفیدی که این پایگاه‌ها دارند، ابزارهایی برای فیلتر کردن، مرتب سازی، گسترش و محدود کردن نتایج است. به علاوه  برای جستجو در این پایگاه‌ها می‌توان از علایمی چون ؟، *  و … برای یافتن بهتر اطلاعات استفاده کرد.

فیلتر کردن و مرتب کردن نتایج

مرور و ارزیابی لیست بلند بالایی از نتایج ممکن است دشوار باشد. با فیلتر و مرتب کردن نتایج کار برایتان آسانتر می‌شود.

گسترش و محدود کردن نتایج جستجو

می‌توانید جستجویتان را به گونه‌ای تنظیم کنید که حداکثر منابع مرتبط  و یا  تنها نتایج کاملا مرتبط را بیابید. این ویژگی‌ها به ترتیب به نام حساسیت بالا و دقت بالا شناخته شده هستند. بسته به نیازتان می‌توانید از یکی از روش‌های زیر استفاده کنید.

تکنیک‌های جستجوی خاص

برای پشتیبانی از نیازهای خاص شما تکنیک‌های خاصی وجود دارد.

  • ویلد‌ کارد‌ها و کوتیشن مارک‌ها
  • ترکیب کلیدواژه‌ها با استفاده عملگر‌های بولی

جستجو به وسیله نام نویسنده، موضوع، اصطلاح نامه یا روش پژوهش

 

رکوردهای یک پایگاه داده شامل ویژگی‌هایی چون، نام نویسنده،عنوان، ناشر، سال انتشار، موضوع و روش‌ تحقیق است. این ویژگی‌ها به توسعه استراتژی‌های جستجوی کارآمد و هدفمند کمک می‌کند.

ویژگی‌ها در رکورد‌های کتابشناختی

عنوان:  Functional analysis / Walter Rudin

نویسنده:  Rudin, Walter

سال: 1991

محل چاپ:  New York : McGraw-Hill

موضوع‌ها: ریاضی | تجزیه و تحلیل عملکرد

جستجو به وسیله نام مولف

جستجو در پایگاه‌ها

زمانی که از نام مولف برای جستجو استفاده می‌کنید، به خاطر داشته باشید که نام نویسندگان به شکل‌های مختلفی در پایگاه‌ها ذخیره می‌شود. همیشه نام کامل نویسنده موجود نیست، گاهی وقت‌ها تنها از نام خانوادگی به همراه حرف اول اسم‌شان به کار برده می‌شود.

یک راهبرد جستجو خوب، یافتن تمام شکل‌های نام مولف است. می‌توانید با استفاده از ویلد کاردها انواع املاهای متفاوت نام‌ها را در جستجویتان شامل کنید.

فاصله، آپوستروف و خط فاصله:

در جستجوی نام مولف O’Leary هم  O’Leary و هم OLeary را جستجو کنید.

الفباهای متفاوت:

در جستجوی نام مولف Grønås، کلمات Grønås، Gronas یا  Gr*n*s را جستجو کنید.

همنام‌ها و هم‌املاها

تشخیص همنام‌ها در مواردی که اسامی اشخاص، اسامی رایج است کاری مشکل است، مخصوصا اگر تنها نام‌ خانوادگی آنها به همراه اول حرف نام کوچکشان در پایگاه وارد شده باشد. بعضی از پایگاه‌ها نویسنده‌ها را با توجه به حوزه موضوعی‌شان گروه بندی می‌کنند و شما راحت‌تر می‌توانید نویسنده مد نظرتان را پیدا کنید.

جستجو به وسیله موضوع

معمولا اطلاعات موضوع در عنوان، کلیدواژه‌ها، چکیده و سرعنوان‌های موضوعی یافت می‌شود. استفاده از کلیدواژه‌هایی که موضوع شما را توصیف می‌کنند روشی کارا برای جستجو است. اغلب این نوع جستجو به جستجوی کلمه متن می‌گویند.

ممکن است برای توصیف پدیده یکسانی نیاز به تعریف کلیدواژهای متفاوتی داشته باشید، و بر عکس، ممکن است کلیدواژهای یکسانی برای توصیف پدیده‌ها متفاوت به کار برود. بنابراین زمانی که جستجو می‌کنید باید مترادف‌های مرتبط را در نظر بگیرید. استفاده از سرعنوان‌های موضوعی و اصطلاح‌نامه‌ها در این کار کمکتان خواهد کرد.

استفاده از اصطلاح‌نامه

بعضی از پایگاه‌های موضوعی خاص سلسله مراتب واژگانی کنترل شده برای کمک به جستجویتان فراهم آورده‌اند. جستجوی واژگان کنترل‌ شده‌ در اصطلاح نامه بسیار مفید است چون کلیدواژه‌های محدود و گسترده، مرتبط و مترادف را پوشش می
‌دهد.

بعضی از پایگاه‌هایی که اصطلاح‌نامه دارند

بعضی از پایگاه‌هایی که اصطلاح‌نامه دارند
  • ERIC (اصطلاح‌نامه ERIC)
  • چکیده‌های Sociological (اصطلاح‌نامه Sociological )
  • PsycINFO (سرعنوان‌های موضوعی PsycINFO)
  • PubMed و Medline (سرعنوان‌های موضوعی پزشکی MeSH)
  • Embase
  • CINAHL (سرعنوان‌های CINAHL)
  • ASFA
  • GEOREF

جستجو به وسیله روش پژوهش

لیستی از اسناد مرتبط و مفید تهیه کنید، و از پایگاه‌هایی که در زمینه تحقیقی شما کار می‌کنند آگاهی پیدا کنید. همینچنین چک کنید که آیا می‌توانید چه فیلتر‌هایی به جستجوی‌تان اعمال کنید. برای مثال می‌توانید جستجویتان را ر اساس یکی از گزینه‌های زیر محدود کنید.

  • روش پژوهش
  • متغیرهای گرافیکی
  • مدخل‌های استفاده شده
  • میزان نتیجه‌ها

مثال‌های جستجو در پایگاه‌های کتابشناختی

جستجو در پایگاه‌ها

 

در این بخش مثال‌هایی از چگونگی جستجو در پایگاه‌های مختلف ارائه می‌شود. این مثال‌ها را امتحان کنید تا با انواع روش‌های جستجو کارآمد آشنا شوید.

چون پایگاه‌ها به زبان انگلیسی هستند مثال‌ها به انگلیسی زده شده است.

BIOSIS

پایگاه کتابشناختی BIOSIS

پرسش تحقیق: Symbiotic relationships between Lepiotaceaean fungi and leaf-cutter ants.

پایگاه: BIOSIS Previews که بخشی از Web of Knowledge است و حیطه موضوعی آن علوم تجربی است.

تاریخ جستجو: ۱۰ ژانویه ۲۰۱۴

حستجویتان را به چندین گام تقسیم کنید. کلیدواژه‌های متفاوت مربط به مسئله‌تان را جداگانه جستجو کنید و سپس نتایج را ترکیب و اصلاح کنید.

 

PSYCINFO

پایگاه PsycINFO

پرسش تحقیق: The impact of having divorced parents on self-esteem in adolescents

پایگاه: PsycINFO یا (Ovid). پایگاهی مرتبط در زمینه‌های روانشناسی، علوم بهداشت، علوم اجتماعی و آموزش

تاریخ جستجو: ۶ ژانویه ۲۰۱۴

جستجوتان را به چندین گام تقسیم کنید. مفاهیم اصلی پرسش تحقیق‌تان را شناسایی کنید و و هر عبارت مرتبط با مفهوم را جداگانه جستجو کنید. در این مثال  Self-esteem، adolescent و divorced parents مفاهیم اصلی هستند. سپس جستجو‌ها را با هم ترکیب کنید. می‌توانید از انواع احتمال‌ها برای جستجویتان استفاده کنید.

 

PUBMED

پایگاه PUBMED

پرسش تحقیق: The effectiveness of light therapy interventions to treat winter depression

پایگاه:  PubMed. پایگاهی مرتبط با زیست پزشکی، علوم تجربی و علوم اجتماعی

تاریخ جستجو: می ۲۰۱۳

فرایند جستجویتان را به چندین گام تقسیم کنید و سپس آنها را ترکیب کنید. برای جستجو نوشته‌ها در حوزه بهداشت و سلامت از سرعنوان‌های موضوعی MeSH استفاده کنید.

دیدگاه‌تان را بنویسید: