تخلفات پژوهشی

کمیته تخصصی تخلفات پژوهشی متخلفان را شناسایی می‌کنند

همیشه در هر زمینه‌ای افرادی پیدا می‌شوند که به قول خودشان دنبال میان‌بر‌ها هستند، سر و کله‌ی این افراد را در حوزه‌های دانش و پژوهش نیز می‌توان یافت. البته مختص به یک مکان خاص نیست، با اینکه فرهنگ‌سازی‌ها می‌تواند در کاهش این نوع تخلفات موثر باشد، اما در هر جای دنیا می‌توان این افراد متخلف را یافت.

تخلفات در این حوزه انواع متفاوتی مثل جعل مدرک دانشگاهی، نوشتن پژوهش‌ها و مقالات توسط فرد دیگر به نام شخص دیگر، سرقت علمی و … را در بر می‌گیرد. وزرات علوم برای مقابله با این نوع تخلفات  در سال ۱۳۹۳ آیین‌نامه‌ای مبتنی بر تشکیل کمیته تخصصی بررسی تخلفات پژوهشی به دانشگاه‌ها ابلاغ کرد. در این کمیته به تخلفات پژوهشی در مقاله‌ نویسی پرداخته می‌شود.

در اینجا متن کامل دستورالعمل نحوه‌ی بررسی تخلفات پژوهشی که به تشکیل کمیته بررسی تخلفات پژوهشی و جگونگی تشکیل آن در دانشگاه‌ می‌پردازد آورده شده است.

آیین‌نامه‌ی بعدی که همراه این آیین‌نامه تصویب شده است مربوط به مصادیق تخلفات پژوهشی که بیان می‌کند که تخلفات پژوهشی جند دسته هستند و شامل چه قسمت‌هایی می‌شوند.

اگر در حال نوشتن مقاله یا پایان‌نامه هستید حتما بخوانید نکات بسیار خوبی برای یادگیری در این آیین‌نامه‌ها وجود دارد.

متن کامل دستورالعمل نحوه بررسی تخلفات پژوهشی

ریاست محترم دانشگاه

سلام علیکم،

احتراما، به منظور حفظ از حقوق مادی و معنوی تولیدات علمی مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی و به جهت احتناب از تحلفات احتمالی در این موضوع، مصادیق و دستورالعمل نحوه بررسی تحلفات پژوهشی (پیوست) جهت اجرا ارسال می‌شود.

بدیهی است نظرات ارشادی اساتید و فرهیختگان معزر دانشگاهی می‌تواند در اصلاح آیین‌نامه‌های مربوطه و ارتقاء روند اجرایی آن، موثر واقع گردد.

با آرزوی توفیق الهی

عبدالحسین فریدون

مشاور وزیر و مدیر کل دفتر وزارتی

دستورالعمل نحوه بررسی تخلفات پژوهشی

مقدمه:

یکی از رسالت‌های علمی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور تولید علم است. به موازات سرمایه‌گذاری برای تولید علم باید در نگه‌داری این دست‌آورد‌ها نیز تلاشی جدی نمود. امنیت تولیدات علمی و حفظ و نگداری این تولیدات، به مراتب از زمینه‌سازی برای تولید آن مهم‌تر است. بدین وسیله می‌توان از ورود خدشه به اعتبار دانشگاه و تولید کنندگان واقعی علم جلوگیری نمود. اگرچه مصادیق تحلفات در دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور اندک می‌باشد، با این حال وجود یک دستور‌العمل واحد که روند نحوه بررسی این تخلفات را یکسان سازی نماید ضروری به نظر می‌رسد.

ماده ۱: اهداف

۱-۱: صیانت از مالکیت فکری و حمایت از حقوق مادی پژوهشگران

۲-۱: ارج نهادن به اصول اخلاق علمی و پایندی به آن در جامعه علمی

۳-۱: جلوگیری از تضعیف اعتبار علمی کشور

ماده ۲: تعاریف

۲-۱: تخلف پژوهشی: هر گونه سوء استفاده از تولیدات علمی و ارائه اطلاعات نادرست.

۲-۲: وزارت: منظور از وزارت در این دستورالعمل وزات، علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد.

۳-۲: موسسه: موسسه در این دستورالعمل شامل کلیه‌ دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی وابسته به وزات علوم تحقیقاتت و فناوری می‌باشد.

ماده‌ ۳: آثار پژوهشی و تولیدات علمی

شامل موارد زیر

۱-۳: طرح پژوهشی و یا ایده مکتوب

۲-۳: احتراع یا کشفیات، طرح صنعتی

۳-۳: کتاب

۴-۳: مقاله

۵-۳: گزارش علمی و فنی مکتوب

۶-۳: نرم‌افزار و برنامه‌ رایانه‌ای و مستندات مربوطه

۷-۳: پایان‌نامه و رساله

۸-۳: آثار هنری بدیع

ماده ۴: ارکان گروه تخصصی بررسی تخلفات پژوهشی در «مؤسسه»

۱-۴: اعضای گروه بررسی تخلفات پژوهشی که متشکل از حداقل ۶ نفر می‌باشد(شامل رئیس، ۲ عضو ثابت و ۳ عضو مدعو) که می‌بایست اعضای مدعو در زمینه علمی موضوع گزارش شده دارای مدرک تخصصی باشند و ۱ نفر از ۳ عضو مدعو از خارج مؤسسه باشند. همچنین حداقل یک نفر از اعضای ثابت گروه دارای سه سال عفایت پژوهشی در دانشگاه‌ها ، موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی باشد و ترجیحا دارای رتبه دانشیار باشد.

تبصره ۱: دبیرخانه گروه بررسی تخلفات پژوهشی در معاونت پژوهش و فناوری مؤسسه مستفر می‌باشد.

تبصره ۲: رئیس گروه بررسی تخلفات پژوهشی به پیشنهاد رئیس مؤسسه منصوب می‌گردد.

تبصره ۳: اعضاء مدعو هیئت بررسی و تحقیق ترجیحا بر اساس موضوع تخلف پژوهشی با پیشنهاد رئیس گروه تخصصی و با موافقت رئیس گروه تخصصی دعوت می‌شوند و می‌توانند بر حسب پرونده ارسالی به کمیته، متغیر باشند.

تبصره ۴: اعضاء ثابت گروه تخصصی بررسی تخلفات علمی با پیشنهاد رئیس گروه تخصصی و با حکم معاون پژوهشی و فناوری مؤسسه  به مدت ۲ سال منصوب می‌شوند.

ماده ۵: وظایف گروه تخصصی بررسی تخلفات پژوهشی در «مؤسسه»

۱-۵: برنامه‌ریزی و سیاست‌ گذاری در خصوص برنامه‌های مربوط به سلامت پژوهش و همچنین نحوه‌ پیشگیری از تخلفات پژوهشی در مؤسسه.

۲-۵: بررسی پرپوزال‌های دانشجویان تحصیلات تکمیلی با استفاده از نرم‌افزار‌های همانند جو (تشابه یاب) جهت جلوگیری از موازی‌کاری و تکراری بودن پایان‌نامه و در صورت تایید، ارائه گواهی جهت انجام پژوهش.

۳-۵: دریافت یک نسخه از پایان‌نامه‌های دانشجویان تحصیلات تکمیلی و بررسی در چارچوب موازین اخلاق پژوهش و در صورت تایید، ارائه‌ گواهی جهت فارغ‌التحصیلی.

۴-۵: رسیدگی به کلیه شکایات در خصوص تخلفات پژوهشی.

۵-۵: ارائه گزارش آماری فعالیت‌های گروه تخصصی به معاونت پژوهش و فناوری مؤسسه.

ماده ۶: مراحل اجرایی بررس تخلفات پژوهشی در گروه تخصصی مؤسسه

۱-۶: ارسال گزارشات و شکایات تخلفات پژوهشی به صورت مکتوب (با امضا و محرمانه) به دبیرخانه گروه تخصصی بررسی تخلفات پژوهشی.

۲-۶: انتخاب اعضای مدعو و اقدام به تشکیل جلسه به منظور بررسی پرونده شکایت و یا تخلف.

۳-۶: ارزیابی دقیق کلیه مدارک و مستندات پرونده شکایت و یا تخلف توسط اعضای گروه تخصصی تخلفات پژوهشی.

۴-۶: استفاده از نرم‌افزار‌های همانند جو (تشابه یاب) جهت یافتن نوشته‌های همانند، اندازه‌ی همانندی و منبع اطلاعات همانند در بررسی پرونده‌های تخلفات.

۵-۶: ارسال گزارش کامل از نتیجه بررسی تخلف پژوهشی به هیات‌های انتظامی رسیدگی به تخلفات اعضای هیات علمی و کمیته انظباطی دانشجویان.

۱-۵-۶: این گزارش بایستی حداقل از اطلاعات زیر برخوردار باشد.

نوع تخلف، مدارک و مستندات، دفاعیات مدعی و مختلف، نتیجه بررسی و اظهار نظر کارشناسی گروه تخصصی.

۲-۵-۶: ازائه پیشنهاد جریمه در گزارش فوق، متناسب با تخلف از طرف گروه تخصصی بررسی تخلفات پژوهشی به هیات تصمیم‌‌گیری و صدور حکم (هیات‌های انتظامی رسیدگی به تخلفات اعضای هیات علمی و کمیته انظباطی دانشجویان).

ماده ۷: تصمیم‌گیری و صدور حکم

هیات‌های انتظامی رسیدگی به تخلفات اعضای هیات علمی و کمیته انظباطی دانشجویان بر اساس آیین‌نامه‌های انظباطی مربوطه نسبت به صدور حکم اقدام می‌نمایند.

ماده ۸: نظارت بر حسن اجرا

نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل به عهده معاونت پژوهش و فناوری «وزارت» در گروه تخصصی بررسی تخلفات پژوهشی مؤسسات به عهده معاون پژوهش و فناوری مؤسسه می‌باشد.

ماده ۹ : تصویب

این دستورالعمل مشتمل بر ۱ مقدمه، ۹ ماده و ۴ تبصره در ۹۳/۱۲/۲۳ به تایید وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رسید و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا می‌باشد.

دکتر محمد فرهادی

 تخلفات پژوهشی

آیین‌نامه‌ی مصادیق تحلفات پژوهشی

الف: سوء رفتار‌های پژوهشی

۱) عدم داشتن تخصص و صلاحیت علمی در موضوع مورد پژوهش

۲) عدم ارائه صدافت در ارائه‌ گزارش کارهای علمی خود برای کسب امتیازات علمی و اداری و ترفیع و ارتقا

۳) جانب‌داری در فرایند انجام پژوهش یا دخالت دادن پیش‌فرض‌ها و تمایلات خود، دیگران یا مؤسسه‌ی سفارش دهنده‌ی پژوهش.

۴) عدم ارائه نتایج واقعی پژوهش بدلیل ترس و تاثیر فشار‌ها و جهت‌گیری‌های سوء پیرامون پژوهشگر

۵) عدم پایبندی به عنصر زمان (موعد مقرر) در انتشار نتایج پژوهش (امتناع از انتشار نتایج به دست آمده پژوهش در بازه زمانی معین، به دلیل منافع سود‌جویانه از روی عمید یا به طور سهوی).

۶) فقط به دلایل امنیتی می‌توان انتشار نتایج پژوهش را به زمان دیگر موکول کرد.

۷) بازنویسی گفته‌های دیگران، بازی با الفاظ، زیاده نویسی، کلی گویی، جزم اندیشی و مصرف گرایی.

۸) تعصب، حسادت، کینه و خشم، غرض ورزی عاطفی، توهین و جسارت، تحقیر و استخفاف دیگران، حرمت شکنی، بزرگ‌نمایی خود و موضوع، انفعال در نگره‌ها و باورها به دلیل دگرباوری، فریب، آزار و اذیت، بهره‌برداری ناپسند از واژه‌ها و افراد.

۹) استفاده و استناد به منابع مشکوک و فاقد اعتبار علمی (مجله، سایت حامی مقاله و نویسنده‌ی مقاله).

۱۰) عدم رعایت منافع ملی در کلیه مراحل انجام پژوهش

۱۱) استفاده خلاف واقعیت از عناوینی مانند دکتر، کارشناس ارشد، استاد، دانشیار، استادیار و … در آثار پژوهشی.

۱۲) هر گونه حذف و تغییر در نشانی اصلی نویسنده و یا نویسندگان مقالات علمی.

۱۳) عدم استفاده از واژه‌های متناسب با کار انجام شده نظیر ترجمه، تالیف، تصنیف، تحقیق

ب: عدم تعهد و مسئولیت نسبت به ذینفعان

۱۴) عدم رعایت منافع ذینفعان در تمام مراحل پژوهش

۱۵) انتساب غیر واقعی پژوهش به افراد فاقد هویت واقعی و یا به فرد یا افرادی که هیچ نقشی در پژوهش ندارند وحذف مؤلف واقعی (فرد یا افرادی که نقش به‌سزایی در جنبه‌های علمی پژوهش داشته‌اند) از فهرست نویسندگان.

  • در تمامی کارهای نوشتاری مشارکتی، باید نام کلیه کسانی که در انجام پژوهش، جمع‌ آوری داده‌ها و نظیر آن مشارکت علمی داشته‌اند به عنوان مؤلف ذکر شود. در صورت عدم رضایت آنان یک یا چند مؤلف مجاز به استفاده از داده‌های آن‌ها نمی‌باشند.

۱۶) عدم رعایت ترتیب درج اسامی بر اساس سهم هر یک از نویسندگان در نگارش پژوهش و مشارکت خلاقانه‌ی آنها.

۱۷) سوء استفاده از منابع مالی تخصیص داده شده جهت انجام پژوهش.

۱۸) کتمان نتایج خاصی از تحقیق در ازای دریافت وجوهی از متولیان تحقیق یا تهیه‌ گزارش‌های چند‌گانه که موجب مخدوش شدن نتایج تحقیق و سردرگمی خوانندگان می‌شود.

۱۹) عدم اظهار اطلاعات مربوط به بودجه، افراد، و یا موؤسسات حمایت کننده مرتبط با پژوهش و یا اظهارات غیر واقعی در این ارتباط.

۲۰) عدم اعلان نام مرکزی که پژوهش در آن انجام شده.

۲۱) تهیه و ارسال مقاله با ذکر نام همکاران و بدون اطلاع قبلی آنها از محتوای مقاله و محل ارسال آن

ج: عدم رعایت حقوق آزمودنی‌ها

۲۲) عدم معرفی مناسب پژوهشگر به آزمودنی‌ها و ارائه اطلاعات نادرست درباره خود آنها.

۲۳) عدم روشنگری آغازین در خصوص پژوهش (نوع پرسش‌های پژوهش، درجه‌ی حساسیت این پرسش‌ها و تاثیر‌های احتمالی پژوهش بر آنها) به آزمودنی‌ها.

۲۴) اجبار آزمودنی‌ها جهت مشارکت در پژوهش

۲۵) عدم رعایت حریم خصوص آزمودنی.

۲۶) استفاده و کاربرد اطلاعات مربوط به آزمودنی‌ها در شرایط خارج از هدف‌های پژوهشی و یا برای مقاصد شخصی.

۲۷) عدم رعایت رازداری و ناشناخته ماندن آزمودنی‌ها در پژوهش (افشای هویت).

۲۸) افشای عناوین و نتایج فعالیت‌های پژوهشی که جنبه محرمانه دارند.

۲۹) انتشار اسرار و اطلاعات اشخاص  یا نهاد‌ها، بدون اطلاع و مجوز صاحبان حق.

۳۰) عدم رعایت سلامت، ایمنی، ضوابط و استاندار‌د‌های لازم جهت حفاضت و آسایش آزمودنی‌ها ( انسان، گیاه، حیوان، اشیا، اسناد و مدارک، آثار باستانی و محلی) در حین پژوهش به بهانه پیشرفت و علم و منافع جامعه.

د: جعل داده‌ها

۳۱) ساخت ثبت و انتشار داده‌ها یا نتایج یک پژوهش یا محصول علمی به صورتی که تمام یا بخشی از داده‌ها اصلا وجود نداشته و یا غیر واقعی باشد. مانند:

  • ارائه‌ی نتیجه‌های ساختگی به عنوان نتیجه‌های آزمایش یا خروجی دستگاه‌های اندازه‌گیری یا نرم‌افزارد.
  • جابه‌جا کردن نتیجه‌های یک بررسی با نتیجه‌های بررسی دیگر.
  • ساختن داده‌های غیر واقعی و یا گزارش غیر واقعی یا ثبت غیر واقعی از آنچه روی نداده است.
  • ارائه‌ اطلاعات ساختگی که در واقع هیچ اقدامی برای گردآوری آنها نشده است.
  • داده‌سازی و استفاده از داده‌های مشابه جوامع تحقیقاتی دیگر.

ه: تحریف داده‌ها

۳۲) دستکاری و یا حذف عمدی کامل یا بخشی از داده‌ها، مراحل، روش‌ها، تجهیزات و موارد مورد استفاده در مطالعه و پژوهش به صورتی که با داده یا یافته‌های واقعی متفاوت باشد. مانند:

  • ارائه‌ی مراحل آزمایشگاهی یا فرایند‌های غیر واقعی تحلیل، برای رسیدن به نتیجه‌هایی که در مثاله داده شده است.
  • دست‌کاری نتیجه‌های به دست آمده از شبیه‌سازی یا آزمایش‌های تجربی.
  • حذف بخشی از داده‌ها، نتیجه‌ی آزمایشگاهی، یا بخشی از تحلیل‌های نظری که ارائه‌ی آنها، نتیجه‌های به دست آمده را مورد تردید قرار می‌دهد.
  • استفاده از نرم‌افزار‌های مختلف برای ایجاد تغییر‌های غیر واقعی مورد نظر در شکل ‌ها یا نمودار‌ها.
  • دست‌کاری شرایط آزمایشگاه برای رسیدن به نتیجه‌های دلخواه.
  • خوش رنگ و آب جلوه دادن یا بزرگ‌نمایی امور کوچک با هدف پنهان کردن واقعیات بزرگتر.
  • دست بردن در داده‌ها، حذف، تعدیل و یا اظافه کردن به داده‌ها به نحوی که آنچه ارائه می‌شود کاری نو بنماید و نظریه‌ای خاص با اینکار درست جلوه کند.
  • دستکاری کردن عمدی دستگاه‌ها و روند تحقیق و آزمایش به نحوی که نظریه‌ای خاص درست یا غلط جلوه کند.
  • بیان ادعا با پدیده‌ای که واقی نباشد.

و: سرقت علمی

۳۳) کپی برداری کامل یا بخشی از یافته‌های پژوهشی یا محصولات علمی بدون استناد و ارجاع مناسب به صاخب اثر. شامل:

  • اقتباس نزدیک افکار و الفاظ نویسنده‌ی دیگر
  • تناظر یک به یک در بیان اندیشه‌ها و شباهت‌های ساختاری در نوشتار
  • انتساب ایده‌ها، نظریات، فرایند‌ها، نتیجه‌ها یا کلمه‌های دیگران به خود بدون ارجاع مناسب و یا نیت ارائه به عنوان کار خویش.
  • استفاده کردن از نظریات یا کارکرد افرد دیگر و ارائه آن به عنوان کار خود بدون ذکر نام و یا دادن اعتبار به آنها.
  • استفاده یا تقاید از زبان، فکر یا نوشته‌ نویسنده‌ دیگر و ارائه آن به عنوان کار خویش.
  • استفاده از کار شخص دیگر به شکل کلمات، فراورده‌ها و یا نظریات برای نفع شخصی، بدون ارجاع به کار اولیه.
  • ترجمه کل یا بخشی از آثار دیگران بدون کسب اجازه از مبادی ذی‌ربط، و معرفی آن به عنوان یک پژوهش اصیل علمی.
  • برداشتن اصل یک مقاله و ثبت آن به نام خود و ثبت آن در محل دیگر مانند ترجمه مقاله ISI و چاپ آن در مجلات علمی داخلی.
  • ارائه مقاله چاپ شده دیگران در سمینار‌های داخل یا خارج کشور.
  • استفاده کامل یا بخشی از مقالات، پایان‌نامه‌ و کتب چاپ شده‌ دیگران بدون ارجاع به نویسندگان مقاله، پایان‌نامه، کتب یا اثر
  • کپی برداری غیر قانونی از نتایج پایان‌نامه دیگران.
  • عدم رعایت کلیه موازین اخلاقی مرتبط با منابع و آثار چاپی در هنگام استفاده از منابع و آثار الکترونیکی.
  • عدم رعایت ارجاع دهی طبق ای پی ای یا شیکاگو و سایر نظام‌های ارجاع دهی مرسوم.
  • کپی برداری یا ترجمه مستقیم اغلب، شامل استفاده یک پاراگراف یا بیشتر، از منبع اصلی به شکل «کلمه به کلمه» و یا «جمله به جمله» (بدون پاورقی) می‌باشد.
  • کپی برداری غیر قانونی از نتایج مقالات: استفاده از اصل جمله و آوردن آن در مقاله دیگر، بدون ارجاع به متن اصلی و اجازه کتبی از مالک معنوی آن در صورت استفاده از شکل‌ها، نمودار‌ها، جداول، منحنی، عکس، روش‌های انجام یک فرایند، پرسش‌نامه‌ی تدوین شده و هر چیز دیگری که مستقیما توسط مؤلف حاصل نشده باشد.
  • کپی نمودن جملات «کلمه به کلمه» یا مونتاژ نمودن پاراگراف‌ها «جمله به جمله» از منابع گوناگون، علیرغم اشاره ماْخذ آنها در انتهای هر جمله یا پاراگراف.

تبصره: بیان مستقیم از منبع دیگر با ذکر مرجع صرفا داخل گیومه بلامانع است.

  • کپی برداری از ساختار یا الگوریتم نوشتاری دیگران، به عبارت دیگر، دنبال کردن الگوی چهارجوب نوشتاری دیگران به همان فرم.

توضیح: منظور از ساختار یا الگوریتم نوشتار، متدلوژی پژوهش در فرمت تئوری یا روش انجام پژوهش تحقیقاتی است. به عبارت دیگر زمانی می‌توان از روش تحقیق تئوری یا آزمایشگاهی دیگران استفاده نمود که به روشی بیان شود که روش برگرفته از کدام منبع یا مرجع است.

ز: اجاره‌ی علمی

۳۴) منظور این است که پژوهشگری به جای اینکه خود به پژوهش بپردازد، افرادی را برای این منظور به کار گیرد و خودش در فعالیت پژوهشی چندان تلاش نکند، سپس بعد از تحویل کار، با دخل و تصرف اندکی در پژوهش صورت گرفته، آن را به نام خود منتشر نماید.

ح: عدم رعایت حقوق مالکیت معنوی و مسئولیت پژوهش انجام شده

۳۵) چاپ مقاله توسط دانشجو (پس از فارغ‌التحصیلی) بطوری که استاد(ان) راهنما و یا همکاران فعالیت علمی از مفاد آن مطلع نباشند.

۳۶) نپذیرفتن مسئولیت محتوای مقاله (صحت مطالب مندرج در مقاله)، توسط نویسندگان آن.

۳۷) عدم پذیرش مسئولیت گروه پژوهشی و صحت کل پژوهش توسط نویسنده‌ی مسئول.

۳۸) عدم سپاسگذاری از افراد حقیقی و حقوق مشارکت کننده در پژوهش، در بخش سپاسگذاری که نویسنده یا نویسندگان بر اساس مستندات، ملزم به ذکر آنها بوده‌اند.

۳۹) انتساب غیر واقعی پژوهش به مؤسسه‌ای که نقشی در اصل پژوهش مربوطه یا در فعالیت حرفه‌ای فرد نویسنده نداشته است.

۴۰) عدم رعایت ترتیب درج اسامی در مقالات مستخرج از پایان‌نامه به ترتیب، اسم دانشجو، استاد(ان) راهنما و استاد(ان) مشاور.

۴۱) عدم پاسخگویی استاد راهنما نسبت به محتوای پایان‌نامه (درستی/نادرستی) به عنوان شخص مسئول.

۴۲) اظافه نمودن اسم افراد در مقاله جهت ارتقای اعتبار مقاله بدون اطلاع آنها.

۴۳) دادن اطلاعات پایان‌نامه‌ی دانشجوی در حال دفاع یا فارغ‌التحصیل توسط استاد(ان) راهنما یا مشاور، به دیگران و چاپ آن در مقاله حتی در صورت ذکر نام دانشجو یا انتشار آن به صورت پایان‌نامه‌ی افراد دیگرد.

۴۴) مصادره یا سوء استفاده از ایده‌ها یا اطلاعات یک اثر تحت داوری توسط سردبیران و داوران این آثار که برای مجلات، کنفرانس‌ها و … ارسال شده است.

۴۵) انتشار نتایج طرح‌های پژوهشی، پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها توسط دانشجویان و اعضای هیاْت علمی در قالب کتاب، مقاله و … بدون هماهنگی و اخذ مجوز از معاونت پژوهشی دانشگاه به عنوان مالک حقوق مادی و معنوی این دست پژوهش‌ها.

۴۶) چاپ مقالات و استفاده از پایان‌نامه دانشجویی توسط استاد راهنما یا مشاور بدون درج نام دانشجو و یا همکار پایان‌نامه و رساله.

۴۷) استفاده غیر قانونی از مواد، محتواها، نشان‌های تجاری، رموز تجای یا اموال فکری تحت پوشش قانون کپی‌رایت.

۴۸) استفاده از نام، عنوان و آرم مؤسسات و سازمان‌ها بر روی کتاب، مقاله و … بدون کسب مجوز.

۴۹) ترجمه متون علمی و ادبی بدون اخذ مجوز از نویسنده اصلی اثر

ط: انتشار مجدد

۵۰) چاپ مجدد یک کتاب، مقاله و اثرات ادبی و علمی و یا بخشی از آنها که قبلا در یک نشریه چاپی یا الکترونیکی به چاپ رسیده باشد.

  • چنان‌چه نویسنده‌ی مقاله‌ای که در یک نشریه در دست بررسی برای انتشار است، تصمیم بگیرد، به هر دلیلی، آن مقاله را برای نشریه‌ دیگری ارسال نماید، باید ابتدا انصراف خود از انتشار مقاله، به صورت کتبی به نشریه اول اعلام نماید. این کار، حداکثر تا پیش از اعلام پذیرش مقاله برای انتشار در نشریه اول امکان پذیر است.
  • چنان‌چه نتایج یک پژوهش به صورت خلاصه در مجموعه مقالات یک کنفرانس علمی به چاپ رسیده باشد، ارسال آن، جهت بررسی و چاپ به صورت کامل در یک نشریه، بلامانع است.

ی: همپوشانی انتشارات

۵۱)  پژوهشگر، داده‌های مقاله پیشین خود را با اندکی تغییر در متن در مقاله با عنوان جدید به چاپ رساند.

۵۲) چاپ کامل یک مقاله یا مقاله با شباهت بالا در یک مجله دیگر.

  • دارنده ایده‌ي علمی می‌تواند مقاله‌ای که در یک زبان چاپ شده را به زبان دیگر نیز به چاپ برساند مشرط بر آنکه به مقاله اول ارجاع دهد.
  • تکرار قسمت‌هایی از بخش مواد و روش‌ها در مقالات بعدیِ همان نویسنده(گان)، در صورت ضرورت، بلامانع است، اما در هر حال ذکر مرجع لازم می‌باشد.

ک: خرید و فروش آثار پژوهشی

۵۳) خرید و فروش آثار پژوهشی (مقالات، پایان‌نامه و …) به نحوی که خریدار ، تحقیق را به نام خود به عنوان پژوهشگر یا پدیدآورنده و صاحب اثر استفاده کند.

۵۴) ضبط، خرید، فروش و سوء استفاده از سخنرانی‌های افراد بدون اجازه

ل: جعل هویت

۵۵) ارائه اشتباه هویت خود یا هویت افراد دیگر در بافت علمی/ دانشگاهی.

۵۶) انتشار آثاری با اسامی جعلی یا با اسامی افراد دیگر بدن اجازه آنها.

۵۷) جعل امضا و تهیه گواهی پذیرش جعلی جهت امتیازات مربوطه.

تصویب

مصادیق تخلفات پژوهشی در ۵۷ بند در تاریخ ۹۳/۱۲/۲۳ به تاْیید وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رسید و از تاریخ ابلاغ، قابل رسیدگی در آیین‌نامه‌های تخلفات پژوهشی می‌باشد.

دکتر مهدی فرهادی

دیدگاه‌تان را بنویسید: