ارجاع‌دهی

ارجاع دهی چیست؟ انواع شیوه‌ها و نکته‌های ارجاع و استناد‌دهی

اگر نوشته شما نوشته‌ای غیر علمی و برای تفریح است، شاید چندان نیازی به ارجاع‌دهی نداشته باشید و کسی هم کاری به شما نداشته باشد. اما در محیط دانشگاهی،  اگر در نوشته‌ یک پرفسور عالیقدر هم ارجاع و استنادی وجود نداشته باشد، نوشته‌اش بی‌اعتبار است.

جدا از این با استناد کردن به آثار دیگران، نوشته‌ شما نوشته‌ای معتبر می‌شود که از خود درآوردی نیست، بلکه روی آن پژوهش‌های فراوانی شده است. همچنین نشان می‌دهد شما آدم شفافی هستید، و از اینکه بگویید از چه منابعی استفاده کردید واهمه‌ای ندارید. از دیگر فایده‌های استناد این است که با این کار از دیگر محققانی که در این زمینه کار کردند، قدردانی می‌کنید. خواننده‌ها هم از اثر شما راضی‌تر می‌شوند و آسان‌تر می‌توانند منابع‌شان را بیابند.

ارجاع، توصیف کتابشناختی آثار منتشر شده یا منتشر نشده است. ارجاع باید اثر را منحصر به فرد توصیف کند و خواننده را از نوع نوشته اثر (برای مثال: مقالات تحقیقی، مقالات کنفرانس، کتاب و …) آگاه کند. اطلاعاتی که یک ارجاع باید بدهد وابسته به نوع اثر متفاوت است.

ارجاع‌دهی استناد به آثار دیگران یا خود در اثرتان است.

ارجاع‌دهی دو نوع ارجاع درون متنی و ارجاع کامل است. ارجاع درون متنی لینکی به ارجاع کامل است و ارجاع کامل منبع را توصیف می‌کند.

ارجاع درون متنی به دو شکل  بازگویی و نقل قول مستقیم است. بازگویی یعنی اینکه شما یک اثری را مطالعه می‌کنید و بعد به زبان خودتان آن را می‌نویسید و منبع را ذکر می‌کنید. نقل قول مستقیم یعنی اینکه دقیق عین عبارت اثر دیگر را در نوشته‌تان وارد می‌کنید، در این شیوه عبارت را در گیومه      (« ») قرار می‌دهید، و منبع را همراه با شماره صفحه آن ذکر می‌کنید.

اگر با اثری مواجه شدید که چگونگی ارجاع دادن به آن را ندانستید، این نکته را به خاطر داشته باشید، ارجاعی که می‌دهید باید به خواننده اطلاعات کافی در مورد اثر و چگونه یافتنش بدهد.

یک ارجاع تا آنجا که ممکن است باید اطلاعات زیر را در خود داشته باشد.

  • صاحب این اثر چه کسی است، ترجیحا نام نویسنده یا سازمان
  • عنوان اثر
  • کی منتشر شده است؟
  • چه کسی اثر را منتشر کرده یا در دسترس ساخته است؟
  • کجا منتشر شده است؟
  • اگر اثر، اثری الکترونیکی است، نشانی وب یا شناساگر شی دیجیتالی (DOI) آن چیست؟

ارجاع‌دهی

برای اینکه همه چیز منظم باشد، و کار محققان هم آسان‌تر شود، استاندار‌ها و شیوه‌هایی برای چگونگی ارجاع دادن پدید آمده است. از این استاندارد‌ها می‌توان شیوه ارجاع‌دهی انجمن روان‌شناسی آمریکا (APA)، انجمن زبان‌شناسی نوین آمریکا (MLA)، شیکاگو، ونکوور و هاروارد را نام برد.

از معروف‌ترین‌های این شیوه‌ها شیوه ارجاع‌دهی مؤلف-تاریخ و شیوه ارجاع دهی شمارشی است، که هر کدام را به ترتیب به شیوه ارجاع‌دهی هاروارد و شیوه ارجاع‌دهی ونکوور معروف هستند.

در شیوه مؤلف تاریخ یا همان هاروارد، استناد درون متنی شامل نام مؤلف و تاریخ انتشار اثر است که درون پرانتز قرار می‌گیرند.

در شیوه شمارشی یا ونکوور،استناد درون متنی توسط یک شماره نشان داده می‌شود و فهرست منابع و ماخذ به ترتیب شماره‌هایی که در متن قرار گرفتند مرتب می‌شود.

اگر برای ژورنال یا سازمان خاصی می‌خواهید مقاله‌ای بفرستید، حتما توجه کافی به استاندارد‌های آن‌ها داشته باشید. اگرچه بسیاری سازمان‌ها از شیوه‌های ارجاع‌دهی در ژورنال‌هایشان مطابق با استاندارد‌های بین‌المللی است، اما بعضی سازمان‌ها ممکن است استاندارد‌های خودشان داشته باشند.

کتابخانه دانشگاه اسلو برخی فایل‌های راهنما در این خصوص تهیه کرده است.

شیوه‌های ارجاع‌دهی

ویرایش ششم ای.پی.ای                  ویرایش شانزدهم شیکاگو

هاروارد                                          ام.ال.ای

ونکوور

ارجاع دهی در رشته شما

علوم انسانی و اجتماعی

علوم ریاضی و تجربی

علوم بهداشت و پزشکی

منبع:

Bruner, Katherine F. (1942). Of psychological writing: being some valedictory remarks on style. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 37(۱), ۵۲-۷۰.

دیدگاه‌تان را بنویسید: