مشکلات پایان‌نامه نویسی

مشکل‌های یک دانشجو برای انجام پژوهشی دهن پر کن

من خودم دانشجوی ارشد بیولوژی بوده‌ام. برای انجام پژوهش انواع کمبود‌ها، تلخی‌ها و استرس‌های دوره پژوهشی را چشید‌ه‌ام. وقتی یک دانشجو به مقاطع بالاتر می‌رود باید پژوهش کردن را بداند و با قدرت، ذهن و خلاقیتش پژوهشی ارزشمند به جامعه ارائه دهد. وقتی کیفیت ارائه پژوهش‌ها و تحقیق‌های دانشجویی بالا باشد کشور هم توسعه بیشتری می‌یابد.

اما وقتی یک دانشجو برای ارشد یا دکتری پذیرفته می‌شود و تازه وارد دوره پژوهش و تحقیق می‌گردد، فقط مسیری تار و ناامید کننده‌ای پیش‌ رویش می‌بیند. همه استادان موافق هستند که یک دانشجو باید بتواند با فهم و بصیرت خودش مساله‌ای را بیابد و برای حل آن با تلاش و کوشش به نتیجه برسد، اما زمانی که هیچ فضا و شرایط استانداردی در کار نیست، واقعا چه انتظاری جز یاس و ناامیدی از یک دانشجو می‌رود.

در آغاز پژوهش انتخاب عنوان قرار دارد. این گام سنگین که خودش چند ماه زمان نیاز دارد. انتخاب عنوانی که هم باارزش باشد و هم در دوره و زمان محدود تحصیلی نتیجه مناسبی به همراه داشته باشد، اهمیت بسیار فراوانی دارد. برخی دانشجویان که برای عمر و هدفشان اهمیت قائل هستند نمی‌پذیرند زیر بار هر موضوعی بروند. حاضرند سختی‌ها را به جان بکشند، اما نتیجه کار، هزینه‌ و وقت‌شان موثر باشد. ولی عده‌ای هم هستند که در همان آغاز کار وقتی با دست خالی خود، استاد و دانشکده رو به‌ رو می‌شوند، بلندپروازی‌ها را رها کرده و رو به تحقیق‌های ساده و تکراری می‌آورند. تحقیق‌هایی که تنها با یک ابزار ساده و ابتدایی پاسخگوی همه نیازهایشان باشد.

آری، بیشتر دانشجویان ما برای آنکه متحمل هزینه‌های سنگین برای خرید ابزار و دستگاه‌ها نشوند رو به تحقیق‌ها و پژوهش‌های تکراری می‌آورند، پژوهش‌هایی که چندان ارزشی ندارند. بهر حال زندگی دانشجویی خرج دارد. تهیه و نگارش پایان‌نامه مخارجی به همراه دارد. بعضی باید به کتابخانه‌ها و موسسه‌های تحقیقی سر بزنند و بعضی‌ها هم باید به فیلد‌ها مراجعه کنند، که خودش هزینه در بر دارد. عده زیادهی هم در شهر یا استان دیگری درس می‌خوانند که هزینه‌های زندگی خوابگاهی نیز سربار دیگر هزینه‌هاشان می‌شود.

وقتی همه این‌ها کنار هم قرار می‌گیرند دیگر کسی رغبتی به انجام تحقیقی دهن پر کن نمی‌کند. عمدتا معیار تحقیق‌های دانشجویان ما شده هزینه تحقیق‌ها و نه اهداف بزرگ علمی.

وقتی با هزار بدبختی عنوانی را انتخاب کردی، حالا باید محکم خودت را آماده کنی چون کسی به استقبالت نخواهد آمد. این تو هستی و عنوان تحقیقت با زمان محدودی که در پیش داری. با اینکه بعضی استادان واقعا دلسوزانه پیگیر کار و پژوهش دانشجو می‌شوند و به خوبی دانشجو را راهنمایی می‌کنند و تنهایش نمی‌گذارند، اما برخی استادان هستند که دانشجو را به خال خودش وا می‌گذارند و تا زمان ارائه پایان‌نامه خبری ازشان نمی‌شود. و این دانشجو است که باید با استرس‌ها، نبود‌ها، گذشت زمان و ناکامی‌ها در بیشتر مراحل پژوهش دست و پنجه نرم کند.

شاید این استادان با خود می‌اندیشند، دانشجو خود محقق و جوینده دانش است پس چه دلیلی برای در کنار بودن دانشجو است. خلاصه اینکه در طول این راه باید از جیب پول بگذاری، مواد و وسایل آزمایشی را بخری، با استاندارد نبودن نور و دمای آزمایشگاهت بسازی و از نمونه‌هایت خواهش کنی دوام بیاورند و با توجه به بی‌ استانداردی‌ها، جوابی صحیح و کاملا استاندارد بدهند. زمان به سرعت می‌گذرد، آنان که تحقیق‌های ساده‌ای انتخاب کردند یا تحقیق‌شان در موسسه تحقیقی انجام داده‌اند، نتایج‌شان را جمع آوری می‌کنند و مشغول به نوشتن می‌شوند. و تو باید با دست خالی، بدون استاد و یک پروژه پیچیده، استرس‌ها را به جان بخری و در سکوت، تنها امید را دل زنده نگهداری و امیدوار باشی که بالاخره به نتیجه دلخواه می‌رسی.

در آخر همه دانش‌ آموخته می‌شوند یکی با نمره خوب یکی با نمره بد، یکی با مقاله چاپ شده در ژورنالی معتبر یکی تنها با یک پوستر؛ اما در آخر این دانشجو به چه تبدیل می‌شود؟ ذهنش چقدر رشد می‌یابد؟ دانشگاه به چه سطحی از علم می‌رسد؟ همان هزینه‌های کمی که برای دانشجو صرف شده در آخر چه نتیجه‌ای می‌دهد؟ نتیجه این همه دانش‌آموخته و فارغ‌التحصیل برای کشورمان چیست؟ چقدر دانشجویان به آینده پس از دانش‌آموختگی‌ شان امیدوارند؟ و چه اندازه این دانشجویان و جوانان مهارت دارند؟ آری، کیفیت تحصیل دانشجویان این گونه رقم می‌خورد.

منبع: میتزا زمانی، کارشناسی ارشد بیولوژی، دانشگاه خوارزمی

دیدگاه‌تان را بنویسید: