تبعیض جنسیتی در علم هم وجود دارد

رشته‌های مهندسی و فنی را  مختص مردها می‌شمارند. این موضوع را می‌توانید در استخدام‌ها و حقوق‌ها ببینید. اما قضیه به همین‌جا خلاصه نمی‌شود، در رشته‌ها و زمینه‌های علمی نیز توجه کمتری به زنان می‌شود. چندی پیش گیتا غیاثی دست به تحقیقی جالب زد. او روی حدود یک میلیون مقاله‌ مهندسی مطالعه‌ای انجام داد و به این نتیجه رسید که حتی در استناد دادن نیز تبعیض جنسیتی علیه زنان وجود دارد.

تیم تحقیقاتی، اطلاعات مورد نیازش را از Web of Science خرید و ژورنال‌های مهندسی که بین سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۳ را بررسی کردند. جمعا این ژورنال‌ها ۶۷ هزار و ۹۳۶ مقاله داشتند که توسط نزدیک به یک میلیون نویسنده نوشته شده بود. این تیم از بیناد ملی علوم استفاده کرد تا مقاله‌های هر رشته‌ مهندسی را مجزا دسته‌بندی کند. برای تشخیص جنسیبت نویسندگان از پایگاه‌داده‌ای که مختص به نام اول مردان و زنان هر کشور بود استفاده کردند. و از ضریب تاثیر برای رتبه‌بندی ژورنال‌ها استفاده کردند.

تبعیض علمی زنان
زنان مهندس، حتی اگر بهترین مقاله را بنویسند باز نگاهی تبعیضانه به آن‌ها می‌شود.

بعد از بررسی‌ها نتایج‌ را منتشر کردند. بر اساس این نتایج، نویسندگان زن تنها ۲۰ درصد از کل نویسندگان مقالات مهندسی را تشکیل می‌دهند. البته خبرای خوب هم برای‌شان هست: مقالاتی که توسط یک زن در ژورنال‌های معتبر چاپ شده بیشتر از مقالات یک مرد است و ضریب تاثیر ژورنال‌هایی که مقاله‌های زنان در آن چاپ شده است ۲ درصد بیشتر از همتایان مردشان بوده است، اما به مقالات زنان ۳ درصد کمتر استناد شده بود.

در همین تفاوت کوچک، هزاران نکته نهفته است که به راحتی نمی‌توان گفت که این یک اتفاق آماری است و از کنارش رد شد.

غیاثی و همکارانش توضیحی در رابطه با این شکاف ندادند، اما ایده‌هایی برای کاهش این شکاف ارائه دادند. غیاثی با تحلیل شبکه همکاری میان نویسندگان دریافت که نویسندگان زن بیشتر نقش حاشیه‌ای دارند. البته همه‌ تقصیر گردن مرد‌ها نیست، زنان خود نیز از این سیستم مرد سالارانه تبعیت می‌کنند و با مرد‌ها بشتر همکاری می‌کنند و بیشتر به مقالات‌ آن‌ها استناد می‌کنند. غیاثی پیشنهاد داد، برای پر شدن این شکاف کافیست زنان بیشتر با هم همکاری کنند.

جویس بنسون روان‌شناس کالج امرسون نیز در تحقیقاتش به مدل غیاثی رسید. او می‌گوید: « زمانی که در یک زمینه افراد کم‌تری هستند زنان نقش محوری دارند». در کل از اینکه تفاوت‌ها زیاد نیستند خوشحال است او می‌گوید:‌ «این تفاوت‌های کوچک زیاد مهم نیستند، زنان همیشه خوش می‌درخشند چه در رشته‌های فنی چه غیر فنی.»

کتی هال، مهندس فیزیک هسته‌ای  دانشگاه کالیفرنیا اعتقاد دارد که محیط کار کنونی مهندسی، مانع همکاری میان زنان است، اما به راحتی خود مهندسان می‌توانند این مشکل را حل کنند. همچنین اعتقاد دراد که نه تنها هنجار‌های اجتماعی پژوهشی باید تغییر کنند و درست شود، بلکه هنجارهای محیط کار نیز باید تغییر کنند.

منابع

باهونان، جان، مهندسین زن بهترین مجلات را منتشر می‌کنند اما کم‌ترین استناد‌ها را می‌گیرند، مجله‌ی ساینس، ۷ ژانویه ۲۰۱۶

دیدگاه‌تان را بنویسید: