استناد

چقدر میزان استناد گرفتن مقاله‌های دانشمندان شانسی است؟

چرا بعضی از دانشمندان و پژوهشگران حرفه‌ای هستند و بعضی دیگر بی‌حرکت؟ بعضی‌ها مقاله‌هایشان یک عالمه استناد گرفته است و بعضی دیگر بسیار کم؟ البته عوامل فردی چون تجربه‌های هوشمندانه، داشتن مهارت همکاری کافی، و خوش زبان بودن در ارتباط با همکاران می‌تواند تاثیر گذار باشد. اما همچنین یک شانس بی‌معنی وجود دارد. گاهی وقت‌ها انجام آزمایش درست در زمان درست تنها تفاوت برنده شدن یک مقاله منتشر شده برای گرفتن استناد بیشتر است.

در نتیجه مطالعه‌ای که در ساینس منتشر شد در واقع شانس نقش مهمی در تعیین تعداد استناد‌های گرفته شده یک مقاله علمی بازی می‌کند. اما چیزهایی دیگری وجود دارد که پیش بینی موفقیت یک مقاله علمی در مقایسه با دیگری از لحاظ گرفتن استناد ممکن می‌سازد. مولفان این مقاله، این عامل را Q صدا می‌زنند.

در ۲۰۱۳ گروهی به رهبری آلبرت لازلو بارباسی، فیزیکدان آماری دانشگاه نورث وسترن آمریکا، دریافتند که می‌توانند نرخ استناد‌های آینده به هر مقاله معین به وسیله محاسبه مسیر استناد موجود در آن پیش‌بینی کنند. این تعجب آنها را برانگیخت: آیا می‌توانند میزان استناد به هر مقاله یک دانشمند که منتشر می‌شود را پیش‌بینی و در نتیجه موفقیت فردی این دانشمند را پیش‌بینی کنند.

روبرتا سیناترا، فیزیکدان آماری دانشگاه اروپای مرکزی در بوداپست و نویسنده ارشد این مقاله جدید گفت: وقت‌گیرترین مرحله برای یافتن جواب این سوال، ایجاد مدل‌های کامپیوتری و تجزیه و تحلیل اعداد بود. در واقع این گام «تمیز کردن داده‌های کثیف» بود. این داده‌ها از ژورنال انجمن فیزیک آمریکا و وب آو ساینس، یک پایگاه استنادی، تهیه شد. پس از رفع ابهام نام بیش از ۱۰ هزار دانشمندی که حداقل ۲۰ سال سابقه پژوهشی داشتند و ۱۰ مقاله منتشر کرده بودند، لیستی از ۵۱۴،۸۹۶ مقاله داشتند. سپس آنها نقشه میلیون‌ها استناد به این مقاله‌ها تهیه کردند و مدلی را جستجو می‌کردند که به بهترین شکل موفقیت آینده داشمندان را مبتنی بر تاریخ انتشارات قبلی‌شان پیش‌بینی کند.

اولین سوپرایز، موفقیت شانسی بود. می‌توانید حدس بزنید که در طول زمان، یک دانشمند آثارش بهتر و کامل‌تر می‌شود و مقالات بعدیش استناد‌های بیشتری به دست می‌آورند. اما چنین روندی ظاهر نشده است. سیناترا می‌گوید: تعداد استنادهایی که مقالات یک دانشمند دریافت می‌کنند بیشتر به شکل بلیط قرعه‌کشی و شانسی است. او همچنین گفت: «بنابراین انتشار مقاله‌های بیشتر مانند خریدن بلیط‌های بیشتر است.» «و به همین دلیل است که شما هر چه بیشتر در حوزه پژوهش به عنوان یک دانشمند باشید تاثیرتان بیشتر است.»

اما همه حرفه‌های علمی به یک شکل نیستند. بعضی افرادی که تعداد مقاله‌های یکسانی منتشر می‌کنند -حتی در یک ژورنال معین-تنها شانس نیست که در گرفتن استنادها نقش دارد. بلکه به غیر از شانس عواملی چون – فصاحت ، مهارت تیم‌سازی و خلاقیت- نیز موثر هستند. همه این پارامترها با هم  مدلی که که Q صدا زده می‌شود ایجاد می‌کند. این مولفان دریافتند که محاسبه عامل Q دانشمندان، نیاز به حداقل ۲۰ مقاله در طی ۱۰ سال استنادها دارد.

این یافته که شانس نقش بزرگی در ساختن استنادها ایجاد می‌کند حسی خاص به لوکاس کری، زیست‌شناس سیستم‌ها در دانشگاه پامپئو فبرا، در بارسلونا در اسپانیا، کسی با این مطالعه درگیر نیست، می‌دهد. با این حال فکر نمی‌کند که دانشگاه‌ها از عامل Q به این زودی برای استخدام استفاده کنند.

اورن اتزیونی، دانشمند کامپیوتر در موسسه آلن هوش مصنوعی سیاتل در آمریکا می‌خواهد بیشتر از مطالعات و قدرت عامل Q در پاسخ به این سوال قدیمی: کدام دانشمندان در حال حاضر و در آینده تاثیرگذار هستند؟ بداند.

سیناترا می‌گوید، با اینکه هنوز عامل Q برای او محاسبه نمی‌شود. «من هنوز سن خاص عامل Q را ندارم و تنها ۱۴ مقاله منتشر کرد‌ه‌ام» و زمانی که آن زمان بیاید، او می‌گوید که هرگز از عامل Q برای سنجیدن خود استفاده نخواهد کرد. «اصلا دوست ندارم که اعداد به انسان متصل شوند.

منبع: ساینس

دیدگاه‌تان را بنویسید: