الزویر

هزاران پژوهشگر آلمانی دست به دست دادند تا دیگر مشترک ژورنال‌های الزویر نباشند

برلین-به احتمال زیاد هزاران پژوهشگر آلمانی بعد از ۳۱ دسامبر امسال، دیگر دسترسی آنلاین به ژورنال‌های الزویر، غول بزرگ صنعت نشر ندارند. مذاکرات با شرکت‌ها در این مورد از اول این ماه شروع شده و موسسات آلمانی به نظر می‌رسد دیگر بودجه‌ای برای اشتراک ژورنال‌های الزویر -حتی اگر زندگی پژوهشگرانشان بغرنج شود- در نظر نمی‌گیرند.

گروهی از صدها دانشگاه، مدرسه‌های فنی، موسسات پژوهشی، و کتابخانه‌های عمومی آلمان از ۲۰۱۴ به “Project DEAL” برای مذاکره با الزویر و دیگر ناشران برای دسترسی آنلاین به ژورنال‌ها پیوستند. گفتگوهای رسمی در آگوست با الزویر، با بیان هدف قراردادی که از اول ژانویه ۲۰۱۷ اجرا می‌شود، شروع شد. بیش از ۶۰ سازمان مشترک قرار است از ۳۱ دسامبر اشتراکشان را با الزویر قطع کنند. در ۲ دسامبر، اتحادیه سازمان‌های علوم آلمان در رابطه با پروژه DEAL، بیانه‌ای منتشر کرد، که در آن گفته بود پیشنهاد اولیه الزویر مطابق نیازمندی‌های دسترسی آزاد نیست و این شرکت همچنان پول زیادی می‌خواهد.

سال گذشته، این ائتلاف آلمانی موفق شد الزویر را وادار به پذیرش توافق گسترده‌ای در زمینه دسترسی آزاد کند. در هلند موسسات سالیانه مبلغی بیشتر نسبت به سال قبل برای اشتراک ژورنال‌ها پرداخت می‌کنند، اما در برگشت، الزویر ۱۰ درصد از مقاله‌های تالیف شده نویسندگان هلندی را امسال به صورت دسترسی آزاد قرار داد، همچنین قرار است در ۲۰۱۷ ۲۰٪ و در ۲۰۱۸، ۳۰ درصد مقاله‌های نویسندگان هلندی را به صورت دسترسی آزاد قرار دهد. هورست هیپلر، نمیاینده کنفرانس روسای دانشگاه آلمان در شهر بن و سخنگوی ارشد پروژه DEAL در این رابطه گفت: «این مدل هلندی برای ما کافی نیست.» وی همچنین در ادمه می‌گوید: این توافق هلندی دو بار هزینه دریافت می‌کند. «پژوهشگر باید دو بار برای انتشارات هزینه بپردازد: یکی برای انتشار آنها و بار دیگر برای خواندنشان.» او می گوید: هدف DEAL این است که موسسه تنها هزینه کفی برای «هزینه پردازش مقاله» دریافت کند و همه انتشارات کاملا دسترسی آزاد باشند.

در ۲ دسامبر الزویر در بیانیه‌ای اعلام کرد که انتظار می‌رود مذاکره‌ها با DEAL تا اوایل سال جدید ادامه یابد. هارلد بورسما، مدیر روابط سازمانی الزویر مقر در آمستردام در این رابطه گفت: «الزویر با موسسات آلمانی به صورت تکی گفتگو خواهد کرد تا دسترسی در ۲۰۱۷ ادامه یابد.» هپیلر در گفتگویی با ScienceInsider  بیان کرد که DEAL  از چنین مذاکرات تکی سازمان‌ها آگاه نیست و چنین کاری را پیشنهاد نمی‌کند.

بر طبق اطلاعیه دانشگاه گوتینگن آلمان، می‌توان انتظار داشت که حداقل ۶۰ موسسه اشتراکشان را با الزویر در ۱ ژانویه ۲۰۱۷ قطع کنند. در این اطلاعیه آمده است که کتابخانه‌ها تلاش می‌کنند مقاله‌ها را از طریق امانت بین کتابخانه‌ای به دست بیاورند. (پژوهشگران هم می‌توانند کپی دزدی مقالات را از سای هاب، که اخیرا پژوهشگران بیشتر کشورها روی به استفاده آن آورده‌اند، تهیه کنند.)

این بیانیه می‌گوید، با وجود دردسرها، دانشگاه‌های آلمان این توافق را اجرایی می‌کنند. «همه مشترکان در این فرآیند از تاثیر قریب‌الوقوع پیامدهای این تصمیم روی پژوهش و تدریس آگاه هستند. با این حال، پیوستن دیگر دانشگاه‌ها و موسسات به این معاهده برگ برنده‌ای برای جامعه علمی آلمان خواهد بود.»

لئو واجیرز، حامی دسترسی آزاد و کتابدار سابق دانشگاه فناوری دلفت در هلند می‌گوید که این تنها رهیافتی است که کار خواهد کرد. ویجرز می‌گوید: «این مذاکره‌ها سخت و محکم هستند.» «باید آماده باشید و گرنه قدرتی در این مذاکره ندارید.»

او می‌گوید، دو کشور دیگر نیز چنین توافق‌هایی با الزویر و دیگر ناشران به زودی امضا می‌کنند. در بریتانیا، گروه غیر انتفاعی به نام Jisc Collections به نمایندگی از کتابخانه‌های دانشگاهی و تحقیقاتی با الزویر در ماه نوامبر مذاکره‌ای داشت. این گروه سخت تلاش در توافقی برای قرارداد چون قرارداد آلمانی‌ها دارد، اما اکثر اوقات شکست خورده است. واجیرز می‌گوید «باید بگویم، این مذاکره‌ها به اندازه کافی سخت نبود.»  Jisc Collections درمورد دسترسی آزاد و حقوق موسسات برای نشر عمومی آنها و مقدار اشتراکی که هنوز مورد توافق بوده است پرسید. این توافق نیاز به انتخاب موسسات دارد، بنابراین چندان واضح نیست که جه گونه مورد پذیرش قرار می‌گیرد.

مقامات فنلاندی نیز دیروز اعلام کردند که آنها به توافقی موقت با الزویر رسیدند، اما هنوز چانه‌زنی در رابطه با شرایط دسترسی آزاد ادامه دارد. مذاکرات همچنین با ناشران وایلی و انجمن شیمی آمریکا ادامه دارد، در حالی که با Sage و تایلور اند فرانسیس انجام شده است.

وایجرز می‌گوید که بیشتر این ائتلاف‌ها به دنبال این هستند که مولفان هیچ هزینه‌ی نشری را نپردازند. کتابخانه‌ها صورتحساب سالانه را بپردازند و مولفان بتوانند به صورت دسترسی آزاد در ژورنال‌ها پوشش داده شده توسط این توافق مقاله‌شان را منتشر کنند. او می‌گوید، این یک مدل اقتصادی جدید است که در آن ناشر سودی از حق کپی رایت کسب نمی‌کند، بلکه نوعی سرویس دهنده، ارائه داوری‌ها، ویرایش کننده، و خدمات توزیعی به مولفان است. مولفان می‌توانند تصمیم بگیرند که کدام سوریس بهترین است. در این سناریو، مولف قادر است تصمیم بگیرد که آیا این سرویس ارزش پرداخت را دارد که مقاله‌ها به صورت عمومی منتشر شود. الزویر تا کنون در مقابل منتشر کردن توافق‌های قیمتش مقاومت کرده است.
وایجرز و دیگران از قانون آزادی اطلاعات برای اجبار کردن دانشگاه‌های آلمانی به انتشار قیمت‌های پرداختی به ناشران تحت مجوز قانونی مجبور کردند. بیشتر دانشگاه‌ها و ناشران این اطلاعات را منتشر کردند، اما الزویر و اشپرینگر تا زمانی که دادگاه آنها را مجبور نکند از این کار خودداری می‌کنند. در دوشنبه، در پاسخی به یک دانشجوی آمستردامی، انجمن دانشگاه‌ها در هلند، داده‌های پرداخیتی ۱۳ عضو به ناشران در بین سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ منتشر کرد. واجیرز همچنین اطلاعاتی در رابطه با قراردهای فعلی می‌خواهد؛ او می‌گوید از هشت دانشگاه این اطلاعات را دریافت کرده است. برخلاف میل دانشگاه آمستردام، او قرار است میزان پرداختی توافقی که انتظار می‌رود دانشگاه آمستردام در ژانویه ۲۰۱۷ پرداخت کند را منتشر می‌کند.

منبع: ساینس

دیدگاه‌تان را بنویسید: