اهلی شدن سگ‌ها

شواهد اولیه از اهلی شدن سگ در یک جزیره‌ سیبریایی دور افتاده یافت شد

شکارچی-گرداورندگان جزیره ژوخوف مردمانی سخت بودند. ۹ هزار سال پیش‌، آنها در دماهایی که در طول سال یخ بود، در چادرهایی که از پوست حیوانات ساخته شده بود در حدود ۵۰۰ کیلومتری شمال آنچه که اکنون سرزمین اصلی روسیه است جان سالم به در برند، و آنها تنها مردمان شناخته شده‌ای هستند که بدون سلاح گرم تعداد بزرگی از خرس‌های قطبی را شکار کرده‌اند. اکنون به نظر می‌رسد این ساکنان قطبی باستان حتی بعضی کارهای قابل توجه‌تری انجام داده‌اند: آنها ممکن است در میان اولین انسان‌ها برای اهلی کردن سگ‌ها برای هدف خاص باشند. تجزیه و تحلیل استخوان‌های سگ مانندی از ژوخوف نشان می‌دهد که این سگ‌ها برای کشیدن سورتمه‌ها اهلی شده بوده‌اند، این اولین مدرک -تا هزاران سال پیش- برای اهلی کردن سگ در سوابق باستان‌شناسی است.

«این زیبا قانع کننده و بسیار هیجان انگیز است،» این گفته ملیندر زیدر، باستان‌شناسی در موزه ملی تاریخ طبیعی موسسه اسمیت سونیان در واشنگتن دی.سی است. این یافته ممکن به توضیح اینکه چرا انسان‌ها در وهله اول سگ‌ها ارا اهلی کردند کمک کند: برای کار کشیدن از آنها. «این تکه‌های پازل گم‌ شده‌ی ارتباطات سگ-انسان اولیه، و حتی خود اهلی شدن سگ‌ها را پر می‌کند.» این را آنجلا پری، وحش باستان شناسی در موسسه انسان‌شناسی تکاملی ماکس پلانک در در لایپزیک، آلمان گفت.

ژوخوف همیشه یک جزیره نبود. زمانی که مردمان عصر سنگ در آنجا زندگی می‌کردند، و قبل از اینکه دریاها افزایش یابد، ژوخوف به سیبری متصل بود. به علاوه خرس‌های قطبی، که بیشتر در زمستان شکار می‌شدند، ژوخوفی‌ها را ترغیب می‌کرد که صدها کیلومتر آن طرف‌تر گوزن‌های شمالی را تعقیب کنند. «آنها نیاز به ابزارهایی برای جا به جایی داشتند،» این گفته ولادیمیر پیتولکو، باستان شناسی در آکادمی علوم روسیه در ست پترزبورگ است که از ۱۹۸۹ مشغول حفاری ژوخوف بوده است. او قبلا استخوان سگ‌ها و بقایای سورتمه‌های چوبی در این جزیره پیدا کرد، اما هرگز واضح نبود که آیا این حیوانات در واقع برای کشیدن سورتمه پرورش یافته باشند.

این مکان ژوخوف در سال ۲۰۰۴ کاویده شد. (ژاکت آبی رنگ، ولادیمیر پیتولکو است)

اکنون پیتولکو مدرکی دارد که آنها بودند. برای تایید اینکه این سگ‌سانان الزاما سگ‌ها بوده‌اند، او و آلکسی کاسپاروف، باستان شناسی در آکادمی مشابه، این بقایا را با دو جمجمه کامل‌تر یافت شده‌ای از گرگ‌ و هاسکی سیریایی یافت شده از این منطقه مقایسه کردند. آنها دو نسبت کلیدی را یافتند – ارتفاع پوزه به طول جمجمه و ارتفاع قسمت بالای جمجمه به طول جمجمه- می‌تواند این دو را با اطمینان قابل تشخیص بسازد. با این اندازه‌گیریها، نمونه‌های آنها به درستی سگ‌ها بودند – هر چند که به نظر می‌رسد ترکیبی از  سگ-گرگ بوده باشد.

برای تجسم آنچه سگ‌های ژوخوف به نظر می‌رسند، این تیم اندازه‌هایش را از ۱۱ استخوان‌های فسیلی منحصر به فرد برون یابی کرد. ده‌تا از گرگ‌ها وزنی بین ۱۶ تا ۲۵ کیلوگرم داشتند و ممکن است شبیه به هاسکی‌های سیبریایی بوده باشند، این تیم ماه بعد در ژورنال علم باستان‌شناسی: گزارش‌ها یافته‌هایش را منتشر می‌کند. و یک سگ باقی‌مانده -که ترکیب سگ-گرگ قلمداد می‌شود- وزنی حدود ۲۹ کیلوگرم داشته و ممکن است شبیه به مالاموت آلاسکایی باشد. معمولا سگ‌هایی که به خوبی سورتمه‌ها را می‌کشند وزنی میان ۲۰ و ۲۵ کیلوگرم را دارند، پیتولکو می‌گوید، همچنین سگ‌های این اندازه به اندازه کافی برای کشیدن سورتمه‌ها بزرگ هستند که مانند سگ‌های بزرگ‌تر زود برافروخته نمی‌شوند. او نتیجه گرفت که ساکنان ژوخوف احتمالا سگ‌های کوچکتر را برای کشیدن سورتمه تربیت می‌کردند، و ممکن است از یک سگ بزرگتر برای شکار خرس‌های قطبی تربیت کرده بوده باشند. «آنها به وضوح این حیوانات را برای انجام کارهای خاص تربیت می‌کردند.

«اگر این واقعا یک برنامه اهلی کردن است، این باید از اولین شواهد اهلی کردن سگ برای اهداف خاص باشد،» پری گفت. شبیه‌ترین مثال، او می‌گوید، احتمالا سگ‌هایی هستند که در ۷۰۰۰ سال پیش در شرق نزدیک اهلی شدند. اما او فکر می‌کند این طیف گسترده از وزن‌های سگ‌های باستانی در  آن مخالف اهلی کردن کنترل شده است. «من فکر می‌کنم انواع بسیار متفاوتی از سگ‌ها بوده‌اند – و شاید حتی بعضی‌ گرگ بودند – که با جفت‌گیری با یکدیگر موجب به دنیا آمدن پاپ‌های تصادفی می‌شد.» با این حال، از این زاییدن‌ها، انسان‌ها ممکن است بهترین سگ‌ها برای سورتمه کشی انتخاب کرده باشند، که هنوز بعضی از انواع تمرکز‌ها روی اهلی کردن را نمایش می‌دهد. «این قانع کننده است که شما بخواهید جنس خاصی از آنها برای اهلی کردن انتخاب کنید،» زیدر گفت.

یک جمجمه سگ باستانی یافت شده در ژوخوف

این یافته ممکن است روی اینکه چرا سگ‌ها در وهله اول اهلی شدند نور بیندازد. این دانشمندان توافقی روی اینکه چه زمانی اتفاق افتاده است ندارند، پژوهش اخیر نشان می‌دهد که حداقل ۱۵ هزار سال پیش سگ‌ها اهلی شدند. به طور قابل ملاحضه‌ای، این دوره زمانی، زمانی است که زمین شروع به گرم شدن کرد و گونه‌هایی چون ماموت‌ها ناپدید شده و گونه‌های کوچکتری مانند گوزن شمالی شروع به تسلط یافتن بر این چشم‌انداز کردند. سگ‌ها می‌توانستند به شکار این طعمه‌های کوچکتر کمک کرده، و حتی ابزاری برای انسان باشند تا به تعقیب شکار بپردازند. «قبل از این، دلیلی برای وجود سگ وجود نداشت،» پیتولکو گفت.

زیدر موافق است. کار زیدر نشان می‌دهد که تنوعی از حیوانات -از روباه گرفته تا گورکن‌ها – در کمپ‌های انسان‌ها اولیه معلق بودند، و بعضی از آنها ممکن است حتی اهلی شده باشند. این دلیلی است که چرا ما روباه‌های خانگی نداریم، او تصور می‌کند، که این کار هرگز برای انسان‌های اولیه مفید نبودن است.«شروع به یک خیابان دو طرفه با سگ‌ها و شکل دادن آنها به حیواناتی که نیاز داریم- این اهلی‌سازی واقعی بود».

مطالعه‌ای دیگر که در آخر سال منتشر شده بود نتیجه گیری کرده بود که سگ ها ممکن است هم در اروپا و هم آسیای شرقی اهلی شده باشند. این کار جدید لزوما این ایده را به چالش نمی‌کشد، با این حال نشان می‌دهد که سگ‌های اولیه ممکن است نقش مهمی در قطب شمال داشته باشند. و پیتولکو فکر می‌کند که سگ‌ها به طور مستقل در این منطقه اهلی شده‌اند.

«این مقاله باید بخش بزرگتری از معادله اهلی‌سازی باشد،» پری تایید کرد. «بعضی از رازها باقی می‌مانند. چیزهای جالبی در حال آمدن هستند.»

دیدگاه‌تان را بنویسید: