مریم میرزاخانی

اولین ریاضیدان زن و ایرانی برنده جایزه فیلدز، مریم میرزاخانی

چند روز پیش  مریم میرزاخانی نابغه ریاضی ایران و جهان بر اثر بیماری درگذشت، او اولین ایرانی و اولین زن برنده جایزه فیلدز بود. چون میرزاخوانی با ریاضی شناخته شده است، در اینجا به ۲۰۱۴ زمانی که میرزاخانی جایزه فیلدز را گرفت برمی‌گردیم.

سال ۲۰۱۴

برای اولین بار در تاریخ ۷۸ سال گذشته، یک ریاضیدان زن برنده مدال فیلدز، معتبرترین جایزه این رشته شد. مریم میرزاخانی از دانشگاه استنفورد در پالو آلتو، در کالیفرنیا، به لیست ۵۲ برنده قبلی برند‌ه‌ها، همراه با سه فرد دیگر، آرتور آویلا از موسسه ریاضیات جسیه در پاریس، منجول بورگاوا از دانشگاه پرینستون، و مارتین هایرر از دانشگاه وارویک بریتانیا اضافه شد.

«این یک افتخار بزرگ است. من خوشحال می‌شوم اگر این باعث تشویق دانشمندان و ریاضیدانان زن جوان شود،» این را میرزاخانی گفت. «من مطمئن هستم که در سال‌های پیش‌رو زنان بیشتری برنده این گونه جوایز می‌شوند.»

میرزاخانی مشکلات بسیاری از سر راه سطوح ریمان و فضاهای «ماژولی» مرتبط با آن برداشت. نام سطوح ریمان از ریاضیدانی در قرن ۱۹ به نام برنارد ریمان گرفته شده است، کسی که هندسی را تا قلمرو انتزاع، یعنی سطوح ریمانی که دارای حلقه‌های پیچیده هستند و دارای توپولوژی پیچیده به دلیل داشتن «دسته‌ها» است، پیش برد.  فضاهای مدولی راه‌هایی را که سطح ریمان می‌تواند دچار تغییر شکل شود را کنترل و رهبری می‌کند.  هندسه این فضاهای بعدی بالا در بعضی از کنترل‌های مفهومی، ویژگی‌های هندسی تحت سطوح ریمان است.

میرزاخانی دقیقا نشان داد که چگونه کنترل برای یک مشکل خاص قدیمی کار می‌کند: شمارش تعداد ژئودزدیک‌های بسته شده ساده بر یک سطح ریمان. این منحنی‌‌ها آنالوگ‌های هذلولی از دایره‌ بزرگ آشنا روی یک دایره است، تفاوت کلیدی این بود که ژئودزیک‌های بسته شده روی سطح ریمان می‌توان با تعدادی از طول‌های متفاوت بیایند. میرزاخانی فرمولی برای تعداد ژودزیک‌های ساده به دست آورد تا طول را از محاسبه حجم در فضای مدلوی تعیین کند. نتیجه‌ای از این نتجیه اثبات یک تئوری جدید در مورد فضاهای مدولی بود که ابتدا در ادبیات فیزیک نظری به وسیله ادوارد ویتن از موسسه مطالعات پیشرفته پریستون که او نیز مدال فیلدز را برنده شده بود حدس زده شده بود.

دیدگاه‌تان را بنویسید: